YoÄŸun diplomasi trafiÄŸini sürdüren CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, Suudi Arabistan'ın ardından resmi temaslarda bulunmak üzere geldiÄŸi Mısır'ın baÅŸkenti Kahire'de, mevkidaşı Abdulfettah es-Sisi ile buluÅŸtu.
Ä°ki lider görüÅŸmenin ardından ortak basın toplantısı düzenlerken daha sonra CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, Türkiye-Mısır Ä°ÅŸ Forumu buluÅŸmasına katıldı.
Hem Suudi Arabistan hem de Mısır'daki temaslarını sonlandıran CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, dün akÅŸam saatlerinde de yurda döndü.
CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, uçakta ise kendisine seyahatinde eÅŸlik eden gazetecilerin sorularını yanıtladı.
CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan'ın açıklamaları ÅŸu ÅŸekilde;
KAAN İLE İLGİLİ OLARAK SUUDİ ARABİSTAN'LA İŞ BİRLİĞİ PROJESİ
Suudi Arabistan ile kültürel ve tarihsel boyutları bulunan köklü iliÅŸkilere sahibiz. Bunu geliÅŸtirmek için bu ziyaretimizde de önemli anlaÅŸmalara imzayı attık.
Ülkemizin savunma sanayii alanında aldığı mesafe bütün dünya gibi Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor.
Biz, savunma sanayiinde, öncelikle kendi ihtiyaçlarımızı karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz. Bunun yanında dost ve kardeÅŸlerimizin ihtiyaçlarının temini için de gayret gösteriyoruz.
Suudi Arabistan ile savunma sanayii konusunda önemli iÅŸ birliklerine imza atıyoruz ve bunu geliÅŸtirmekte de kararlıyız. KAAN sadece bir savaÅŸ uçağı deÄŸil, KAAN Türkiye'nin mühendislik kabiliyetinin, bağımsız savunma iradesinin sembolüdür.
KAAN ile ilgili övgü dolu birçok geri dönüÅŸ aldık. Dünyada bu alanda daha fazla söz sahibi oldukça, bu tür iÅŸ birliklerimiz de kesinlikle artacaktır. Kaldı ki Suudi Arabistan ile bu konuda ortak yatırım söz konusu. Her an bu ortak yatırımı da gerçekleÅŸtirebiliriz.
GÖRÜÅžMELERÄ°N GENEL DEÄžERLENDÄ°RMESÄ°
Suudi Arabistan ve Mısır’a yaptığımız ziyareti tamamlamış bulunuyoruz. Ä°ki ülkenin liderleri ve heyetleriyle fevkalade yararlı görüÅŸmeler yaptık. Ä°kili iliÅŸkilerimizi tüm boyutlarıyla kapsamlı ÅŸekilde ele aldık.
Bölgemizin önde gelen ülkeleri olarak ‘bölgesel sahiplenme’ yaklaşımıyla Filistin ve Suriye baÅŸta olmak üzere güncel geliÅŸmelere dair istiÅŸarelerde bulunduk.
Ziyaretimizin ilk durağı olan Suudi Arabistan’da Veliaht Prens ve BaÅŸbakan Muhammed bin Selman ile verimli bir görüÅŸmemiz oldu. Akabinde heyetler arası toplantımızı yaptık.
Dört belgeye imza attık, ortak açıklamayı kabul ettik. Malumunuz Suudi Arabistan bizim için savunma sanayii, ulaÅŸtırma, saÄŸlık, yatırımlar ve müteahhitlik hizmetleri gibi alanlarda özel konuma sahip bir kardeÅŸ ülke.
Ticaret hacmimiz istikrarlı bir ÅŸekilde artarak 2025 yılında 8 milyar dolar seviyesine ulaÅŸtı. Müteahhitlerimiz Suudi Arabistan’da toplam deÄŸeri 30 milyar doları bulan, 400’den fazla proje üstlenmiÅŸ durumda.
EXPO-2030 ve FÄ°FA 2034 Dünya Kupası gibi dev organizasyonlara hazırlanan ülkede, deÄŸerlendireceÄŸimiz çok sayıda fırsatlar bulunuyor. Ayrıca Suudi Arabistan vatandaÅŸlarının ülkemize yoÄŸun bir teveccüh gösterdiklerine ÅŸahit oluyoruz.
"TOPLAM 8 METÄ°N Ä°MZALADIK"
Mısır CumhurbaÅŸkanı Sayın Abdulfettah es-Sisi’nin davetine icabetle Türkiye-Mısır Yüksek Düzeyli Stratejik Ä°ÅŸ BirliÄŸi Konseyi Ä°kinci Toplantısı’nı yapmak üzere de Kahire’deydik. Konseyimizin ilk toplantısını Eylül 2024’te Ankara’da yapmıştık. GörüÅŸmelerimizde ikili ticari ve ekonomik iliÅŸkilerimiz önemli yer tuttu. Ortak bildiri dahil toplam 8 metin imzaladık.
Hem Riyad’da hem de Kahire’de iki ülke iÅŸ çevrelerinin katılımlarıyla iÅŸ forumları düzenlendi. Sayın Sisi ile ayrıca Gazze barış süreci baÅŸta olmak üzere bölgemizi ilgilendiren konuları istiÅŸare ettik.
Ä°srail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının durdurulmasında Mısır ve Suudi Arabistan ile beraber çalıştık. AteÅŸkes mutabakatına giden süreçte iÅŸ birliÄŸi içinde olduk. Bugün de Gazze’nin yeniden imarının önünün açılması için yakın diyalog halindeyiz.
Türkiye’den Gazze’ye ulaÅŸtırılmakta olan insani yardımların eÅŸgüdümünde Mısır’ın desteÄŸi çok önemli. Ä°srail hükümeti maalesef sivilleri hedef almayı sürdürüyor. 11 Ekim’den bu yana 500’ü aÅŸkın Gazzeli, Ä°srail tarafından ÅŸehit edildi. Ä°nsani yardım tırlarının Gazze’ye giriÅŸlerinde halen ciddi kısıtlamalar, sorunlar yaÅŸanıyor.
Ancak Ä°srail’in tüm kışkırtmalarına ve ihlallerine raÄŸmen, Gazze barış planının birinci aÅŸaması tamamlanmıştır. Kimin barış, kimin savaÅŸ yanlısı olduÄŸu bir kez daha ortaya çıkmıştır. Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır olarak tüm süreçlerin içinde olmayı, böylece Filistinli kardeÅŸlerimizin hukukunu korumayı hedefliyoruz.
Ziyaretlerimiz sırasında ÅŸahsıma ve heyetime gösterilen misafirperverlik için, iki ülke makamlarına teÅŸekkürlerimi ifade etmek istiyorum. Ziyaretimizin ülkelerimiz için ÅŸimdiden hayırlara vesile olmasını diliyorum, teÅŸekkür ediyorum.
"YENÄ°LENEBÄ°LÄ°R ENERJÄ° ALANINDA ÖNEMLÄ° BÄ°R ANLAÅžMA Ä°MZALANDI"
Ziyaretimiz esnasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız ile Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı arasında yenilenebilir enerji alanında önemli bir anlaÅŸma imzalandı.
Suudi Arabistan ÅŸirketleri Türkiye'de toplam 5 bin megavat gücünde güneÅŸ ve rüzgar santralleri inÅŸa edecek. Ä°lk aÅŸamada Sivas ve Karaman'da 1000’er megavatlık güneÅŸ enerjisi santralleri yapılacak.
Yatırımlar, dış finansman ve uluslararası krediler yoluyla hayata geçirilecek. Bu santrallerden Türkiye'de bugüne kadar görülen en düÅŸük fiyatlardan elektrik alımı yapacağız.
Ä°ki güneÅŸ enerjisi santrali projesiyle 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanacak. 2027 yılında temelleri atılacak santraller yüzde 50 yerlilik oranına sahip olacak. Projeler elektrik ekipman ve hizmet sektörlerimize önemli katkı saÄŸlayacak.
İRAN-ABD GERGİNLİĞİ
Öncelikle Amerika ve Ä°ran arasındaki gerilimin bölgeyi yeni bir çatışmaya, kaosa sürüklemeden düÅŸürülmesi için elimizden geleni yapıyoruz. Onun için de biliyorsunuz ABD BaÅŸkanı Donald Trump ile görüÅŸmem oldu ve Ä°ran CumhurbaÅŸkanı Mesud PezeÅŸkiyan ile hemen ertesi gün görüÅŸtüm.
Ä°ran DışiÅŸleri Bakanı Abbas Arakçi ile de Ä°stanbul'da DışiÅŸleri Bakanımla beraber üçlü bir görüÅŸme yaptık. Ä°ÅŸi sıcak tutuyoruz. Ä°ran'a askeri müdahaleye karşı olduÄŸumuzu net ÅŸekilde ortaya koyduk ve bunu muhataplarımıza ilettik.
Åžu ana kadar tarafların diplomasiye alan açmak istediÄŸini görüyorum. Bu olumlu bir geliÅŸme olarak önümüzde duruyor. Sorunların çözüm yolu çatışmalar deÄŸil, uzlaÅŸma zemininde buluÅŸmak ve müzakere etmektir. Süreç canlıdır ve kopmuÅŸ deÄŸildir. Zemin diyaloga ve diplomasiye hala açıktır. Alt düzeyde yapılacak görüÅŸmelerde mesafe alınmasının ardından liderler seviyesinde müzakerenin de faydalı olacağını düÅŸünüyorum.
Askeri gerilim bu kadar artmışken müzakere masasının bir ÅŸekilde kurulacak olması da önemlidir. Umarız sorunlar diyalog yoluyla çözülür ve bölgemizde yeni bir çatışma baÅŸ göstermez.
Biz gerek lider diplomasisi gerek diÄŸer düzeylerde yapılan görüÅŸmeler yoluyla, müzakere zeminini kuvvetlendirmek için çalışacağız. Bu zemin ne kadar geniÅŸler, baÅŸka ülkeler de devreye girer mi göreceÄŸiz.
KAAN , Suidi Arabistan , Savunma