Hanehalkı bütçesindeki en büyük pay konut ve kira oldu

Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan gruplar ise yüzde 2 ile sağlık ve yüzde 2,2 ile eğitim hizmetleri oldu. Hanehalkı  başına aylık  ortalama  tüketim  harcaması  2014  yılında  2  bin  848 TL  iken  2015 yılında 3 bin 43 TL olarak tahmin edildi.

Araştırma sonuçlarına göre, konut ve kira harcamalarının payı bir önceki yıla göre 1,2 puanlık artışla yüzde 24,8den yüzde 26ya yükseldi. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunun payı yüzde 19,7den yüzde 20,2ye, giyim ve ayakkabı harcamalarının payı, yüzde 5,1den yüzde 5,2ye; otel, lokanta, pastane harcamalarının payı ise yüzde 6dan yüzde 6,4e yükseldi. Diğer taraftan, ulaştırma harcamasının toplam harcamalardaki payı bir önceki yıla göre 0,8 puanlık düşüşle yüzde 17,8den yüzde 17ye geriledi. Ayrıca, mobilya ve ev eşyalarının payı yüzde 6,8den yüzde 6,1e, eğitim harcamalarının payı ise yüzde 2,4den yüzde 2,2ye düştü.

Alkollü içecek, sigara ve tütün (yüzde 4,2), haberleşme (yüzde 3,7) ile çeşitli mal ve hizmet (yüzde 4,3) harcamalarının payı ise 2015 yılında da değişmedi.

Gıdaya düşük gelirli haneler, yüksek gelirlilere göre iki kat daha fazla pay ayırdı. Gelire göre sıralı yüzde 20lik gruplar itibariyle tüketim harcamalarının 2015 yılındaki dağılımına bakıldığında; en düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20lik grupta yer alan hanehalklarının gıda ve alkolsüz içecekler harcamasına ayırdığı pay yüzde 30,2 iken, en yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20lik gruptaki hanehalklarının ayırdığı pay yüzde 14,6 oldu. Eğitim hizmetleri harcamalarına ayrılan pay ise birinci yüzde  20lik grupta yüzde 0,4 iken beşinci yüzde 20lik grupta yüzde 3,9 oldu.

Toplam tüketim harcamasının yüzde 8,7sini birinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanehalkları, yüzde 38,5ini ise beşinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanehalkları gerçekleştirdi. Harcama grupları itibarıyla, toplam gıda ve alkolsüz içecekler harcamasının yüzde 13ü birinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanelere, yüzde 27,8i beşinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanelere ait oldu. Konut ve kiraya yapılan harcamaların yüzde 10,7sini birinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanehalkları, yüzde 34,4ünü ise beşinci yüzde 20lik gelir grubundaki hanehalkları gerçekleştirdi.

Toplam eğitim hizmetleri harcamalarında ise birinci yüzde 20lik gelir grubun payı yüzde 1,6 iken beşinci yüzde 20lik gelir grubunun payı yüzde 68,9 oldu. Ulaştırma için yapılan harcamaların yüzde 4,2si birinci yüzde 20lik grupta yer alan hanehalklarına ait iken yüzde 47,5i beşinci yüzde 20lik grup tarafından yapıldı.

Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hanehalkları gıda ve alkolsüz içecekler harcamasına yüzde 18,5 oranında pay ayırırken, emeklilik geliri olan hanehalklarının ayırdığı pay yüzde 24,5 oldu. Konut ve kira harcamalarına ayrılan payın en yüksek olduğu grup yüzde 38,3 ile temel gelir kaynağı diğer karşılıksız transfer geliri (dul, yetim, yaşlılık maaşı, yardım vb.) olan hanehalkları iken en düşük olduğu grup ise yüzde 22,3 ile temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hanehalkları oldu.

Temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hanehalklarının toplam harcamasının yüzde 19,3ünü ulaştırma harcaması oluştururken temel gelir kaynağı diğer karşılıksız transfer gelirleri olan hanehalklarında bu oran yüzde 6,3 oldu.

İHA