Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi de detaylar belli oldu

24 Haziran seçimleri ile yeni dönemin ilk Cumhurbaşkanı seçilen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın yemin edip göreve başlaması ile birlikte Türkiye, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi e resmi olarak geçmiş olacak. Sistem değişikliği 2si KHK, biri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi olmak üzere üç düzenleme ile yapılacak.

ADIM ADIM GEÇİŞ PLANI

Hazırlanan düzenlemelere ve planlamalara göre yeni sisteme adım adım geçiş şöyle olacak:

ÜÇ KARARNAME: Yeni sisteme geçiş üç ayrı kararnamenin kademeli olarak yürürlüğe konması ile gerçekleşecek. Bunlardan ikisi, TBMMden çıkartılan Yetki Yasası kapsamındaki iki kanun hükmündeki kararnamenin (KHK) yürürlüğe girmesi ile olacak. Üçüncüsü ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın yemin edip göreve başladıktan sonra çıkartacağı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi olacak.

BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLAR KALDIRILIYOR: İlk KHK kapsamında Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu a yürürlükteki tüm yasalarda yapılan atıflar kaldırılıyor. Yasalarda Başbakana verilen tüm yetkiler Cumhurbaşkanına aktarılıyor. KHK toplam 800 civarında kanunda 5 bine yakın maddeyi ilgilendiriyor. İkinci KHK ile mevcut bakanlıklar ile teşkilat yasaları kaldırılıyor.

BOŞLUK OLMAYACAK: Cumhurbaşkanı yemini öncesinde çıkarılacak bu KHKlar nedeniyle devlet işleyişinde bir boşluk olmaması için yürürlük maddelerinde önlem alınacak. Yürürlük maddelerinde Cumhurbaşkanı yemin edip görevine başlayana ve cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile yenilerini kuruna kadar mevcut kurum bakanlıklar görevlerine devam eder şeklinde bir ifade konulacak.

İLK CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ: Cumhurbaşkanı Erdoğanın yemin edip göreve başladığı an ilk işi 16 yeni bakanlık kurulmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi i yayınlamak olacak. Bu kararnamede bakanlıkların kuruluşu gerçekleştirilecek, yeni teşkilat şeması belirlenecek. Bakanlıklara bağlı kurum ve kuruluşlar da bu kararnamelerde yer alacak.

KABİNE AÇIKLANACAK: Yeni bakanlıkların kurulmasından sonra Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi in ilk kabinesini açıklayacak. Bakanların atanması ile ilgili bir süre sınırı bulunmuyor. Ayrıca Erdoğan bakanları toplu değil, ayrı ayrı ataması da mümkün. Ancak 16 bakanın aynı anda atanmasının planlandığı belirtiliyor.

KADEMELİ GEÇİŞ: Sisteme geçişte herhangi bir sorun, tıkanma ya da yetki karmaşası yaşanmaması için kademeli bir geçiş olacak. Önce sistemin işleyişine ilişkin ana düzenlemeler yapılacak. Daha sonra da ihtiyaca göre yenilikler devreye sokulacak. Örneğin, Cumhurbaşkanlığı daki ofis sistemi bakanlıklar için de düşünülmüştü. Böyle olunca genel müdürlük, daire başkanlığı gibi makamların da kaldırılması gündeme gelmişti. Ancak bundan vazgeçildi. Sistem oturduktan sonra ihtiyaç halinde böyle bir yapılanmanın tekrar gündeme gelebileceği belirtiliyor.

5 BAKAN YARDIMCISI: Sadece müsteşarlıklar kaldırılacak. Bunun yerine bakan yardımcılığı mekanizması devreye sokulacak. 5e kadar bakan yardımcısı atanabilecek.

MİLLİ İSTİHBARAT BAŞKANLIĞI: Müsteşarlık kaldırıldığı için bazı kurumların da isimleri değişecek. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Milli İstihbarat Başkanlığı (MİB), Savunma Sanayi Müsteşarlığı da Savunma Sanayi Başkanlığı olacak. Bu iki kurumun yanı sıra MGK, Genelkurmay Başkanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı da Cumhurbaşkanı a bağlanacak.

BAŞBAKANLIK ARŞİVİ CUMHURBAŞKANLIĞINA

Yeni sistemde Başbakanlık makamı bulunmayacak. Bu nedenle kurama ait tüm belge ve arşiv Cumhurbaşkanlığına devredilecek. Arşivin taşıma işlemlerinin başladığı da belirtildi.