Economistten Türkiye özel eki: Erdoğanın yeni sultanlığı

Ekte ekonomiden dış politikaya, Kürt sorunundan artan milliyetçiliğe, Türkiyenin mevcut durumunu değerlendiren sekiz makale yer alıyor. Özel ekin Erdoğanın Yeni Sultanlığı başlığını taşıyan başyazısı, AKPnin göreve geldiği 2003 yılından bu yana Türkiyede yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik değişimleri özetliyor.

İstanbulun Boğazdan görünüşünü tasvir ederek başlayan makalede, şehrin dört bir yanında bir inşaat ve yeniden yapılanma çalışması olduğu belirtildikten sonra özellikle Çamlıca Tepesine yapılmakta olan camiye dikkat çekiliyor. Tamamlandığında buranın Türkiyenin en büyük ibadet yeri olacağı belirtilen Çamlıca Cami ile ilgili şu yorum yer alıyor: Caminin büyüklüğü ve sembolizmi, tek bir adamın, Recep Tayyip Erdoğanın vizyon ve iradesini yansıtıyor. Yaklaşık 20 yıl önce Belediye Başkanı olan Erdoğan da, ülke siyasetinin üzerinde böyle sivriliyor.

Makalede AKPnin yönetime geldiği 2003 yılından bu yana ülkede şaşırtıcı değişimler olduğu, birçok açıdan ülke nüfusunun daha iyi bir dönem yaşamadığı belirtiliyor. Özellikle uzun süre ihmal edilen Anadolunun zenginleştiği, ülkedeki yoksulluk oranının tek haneli sayılara indiği, orta sınıfın nüfusunun iki katına çıktığı ifade ediliyor ve Yaşam standardı anlamında, Türkiye ve OECD ülkeleri arasındaki fark ciddi şekilde azaldı deniyor.

Atatürkün gölgesi kaybolmaya başladı

Ekonomik gelişmelerin ardından AKPnin İslami çizgisine vurgu yapılan makale şöyle devam ediyor:

AKPnin üstü kapalı ancak amansız bir şekilde izlediği İslamlaştırma politikası ile, Sünni Müslümanlığın Türkiyenin karmaşık ulusal kimliğindeki yeri güçlendi. 90 yıl önce Osmanlı İmparatorluğunun küllerinde laik bir Cumhuriyet kuran, acımasız modernlik yanlısı Kemal Atatürkün uzun gölgesi kaybolmaya başladı.

Geçen yıl Haziran ve Kasım aylarında yapılan genel seçimlerin sonuçlarının da yorumlandığı yazıda, yolsuzluk iddiaları, IŞİD saldırıları ve Suriyeli göçmen akını ile Türklerin Erdoğanın hükmünü sorgulamaya başladığı ve AKPnin Haziran 2015 seçimlerinde kötü şekilde tökezlediği ifade ediliyor. Ancak Economist Erdoğanın koalisyon yerine erken seçime gitmek istemesini cesur bir kumar olarak niteliyor ve Hazirandan 1 Kasım seçimine kadar geçen sürede Erdoğanın AKP kadrolarını değiştirerek parti içindeki gücünü artırdığını vurguluyor.

Patronun kim olduğu belli

Erdoğanın daha uzun süre Türkiyeyi yönetmeye devam edeceği öngörüsünde bulunulan yazıda Asabiyeti ün yapmış olan Erdoğan (...) 2023e yani Cumhuriyetin 100. yılına kadar görevde kalırsa, Türkiyeyi, Cumhuriyeti kurmuş olan Atatürkten daha uzun süre yönetmiş olacak deniyor. Ancak Economist bu süreçte Erdoğanın karşısında özellikle Kürt sorunu ve ekonomik problemler olduğuna dikkat çekiyor:

Hükümet ile PKK arasındaki barış görüşmelerinin çökmesi, ülkede daha çok kan döküleceğini gösteriyor. (...) Erdoğan aynı zamanda eknomik anlamda da ters rüzgarlarla karşı karşıya. (...) Türkiye ekonomisi eskiye nazaran güçlü ama asıl sorun hükümetin iyi gidişat hep devam edecekmiş gibi hareket etmesi.

Economiste göre Türkiye ciddi bir politika değişikliğine gitmediği sürece, ekonomi düşük performans sergilemeye devam edecek.

AKP diplomatik ustalık gösteremedi

Türkiyenin jeopolitik olarak zor bir pozisyonda bulunduğunu ve Suriyedeki savaşın Türkiyeyi daha da kırılgan bir hale soktuğunu belirten Economist, hükümetin diplomasi alanında ustalık sergileyemediği yorumunu yapıyor. Ekim ayında Ankarada yaşanan ve 100den fazla kişinin öldüğü saldırıyı hatırlatan dergi, IŞİDin de ülke için yeni bir tehlike olduğunu belirtiyor.

Tüm bunların ışığında, Türkiyedeki seçmenin AKPyi başarısızlıkla suçlamak yerine, güçlü bir hükümet kurulması için AKPye yeniden destek verdiği ifade ediliyor, Nüfusun yarısı Erdoğan ve AKPyi desteklerken, diğer yarısı ona şüheyle yaklaşıyor, hatta kesin bir şekilde ona karşı çıkıyor deniyor.

Economistin Türkiye özel ekinin başyazısı şöyle son buluyor:

Türkiyenin, hala hakimiyet hırsıyla hareket eden liderleri, içerideki çatlakları onarmak için yeterli çabayı göstermiyor. Kürt sorunu ve ekonominin dış şoklara karşı kırılganlığı, ufukta büyük bir tehlike olarak kendini gösteriyor. AKPnin muhaliflere karşı tahammülsüzlüğüyle birlikte Erdoğanın sert tavrı, daha çok soruna işaret ediyor.

BBC Türkçe