İLGİNÇ BİR SİMA
       Ankarada toplanan yeni mecliste bir Erzurum milletvekili vardı; o, I. Dünya Savaşında Kafkas cephesinde subay rütbesiyle Ruslara karşı savaşmıştı. 1918de Bitlis ve Karsın kurtuluşunda mücadele vermişti. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin kurucuları arasında yer almış, Erzurum ve Sivas kongrelerine de katılmıştı. Ve dahi o, Misakı Millide imzası olanlar arasındaydı.
    O, bir yandan meclis egemenliğinin her şeyin üstünde olması gerektiğini savunuyor, bir yandan da, ülke yönetiminde geçmişteki hataların tekrarlanmaması için, bir grup arkadaşıyla birlikte mücadele veriyordu.
  Ona göre bu Millet, İstiklal Savaşında canı pahasına tüm imkânlarını seferber ederek ülkeyi nasıl kurtarmış ve istiklalini nasıl kazanmışsa, savaş sonrasında da, tek adam sultasına girmeden bağımsızlığını sürdürmeliydi. Millet, kendi egemenliğine dayanan bir yönetim biçimini hak etmeliydi.
 O, totaliter zihniyete ve zümre egemenliğine karşı olumsuz tavır almasına rağmen, ne yazık ki, muhalifleri tarafından saltanatçılık ve gericilikle suçlanmıştı.
 O, hükümetin yaptığı bir takım inkılâplardan yanaydı, ama baskıcı bir değişim istemiyor ve şöyle diyordu: Biz inkılâbı fikirle yapacağız ki, payidar olabilsin. Eğer kabadayı usulünü takip edersek, korkarım ki o zaman inkılâptan mahrum kalırız.”
          Kimdi O
      O, 1887de Elazığın Karakoçan İlçesine bağlı Kümbet köyünde dünyaya gelmiş, adını da Hüseyin Avni koymuşlardı. İlköğrenimden sonra, İstanbul-Vefa Sultanisini, takvimler 1912 yılını gösterirken de, İstanbul Hukuk Fakültesini bitirmişti.
  Hangi Namussuzluğumu Gördünüz?
İşte Meclisin bu muhalif adamı, İzmir suikastı soruşturmasında idamla yargılandı. Ama mahkeme onu suçsuz bulup, beraat kararı verince o, ağlamaya başlamıştı. Yargıcın: “ Niçin ağlıyorsunuz?” sorusuna o şu cevabı vermişti: “Bu güne kadar namusumdan emindim; fakat şimdi şüphe ediyorum.”  Bunun üzerine yargıç Kel Alinin: “Niçin” sualine karşı verdiği cevap daha da çarpıcıydı: “Hepsi de benden günahsız ve namuslu olan arkadaşlarımı astınız; bende ne gibi namussuzluk gördünüz ki, bu şerefli ölümü benden esirgediniz” diye karşılık vermişti.
 Eşinden Ayrılmalısın
  O, siyasi mücadelede saf dışı bırakıldıktan sonra ekmeğini aşını helal yollardan kazanmak için İstanbulda avukatlık yapmaya başladı. Bu arada, yakın tarihimizin önemli düşünürü olan Nurettin Topçu ile de yakın dost, hatta akraba olmuştu; çünkü Topçunun hanımı onun kızkardeşiydi.
  O, Topçunun Türkiyenin fikir dünyası için gelecekte önemli bir kişi olduğunu görüyor, ama bu konuda tıpkı bir fütürolog gibi, kız kardeşinin ona ayak bağı olabileceğini görüyordu. Bir gün Merhum N. Topçu ile başbaşa sohbet ederken ona şöyle diyordu: “ Nurettin, sen bu ülke için lazımsın.. Ama görevini yapabilmen için öncelikle kardeşimi boşamalısın..” Evet, onun vatan ve millet aşkının önünde kardeşi adeta bir engeldi…
  Gören Gözler
  Gün geldi, gören gözleri görmez oldu Hüseyin Avni Beyin.. Ama bu durumdan aile bireylerini haberdar ederek onları da üzmek istemiyordu.. Fakat bir aile reisi, gözlerinin görmemesini çoluk çocuğundan nereye kadar gizleyebilirdi? Belki birkaç gün, belki bir ay… Hüseyin Avni, bu halini bir yıl gizledi ve bir gün açık verdi; normal gören bir insanın devirmemesi gereken sofradaki bir eşyayı devirince dikkatleri üzerine çekti ve sonunda görmediğini söylemek zorunda kaldı. Evet, o, en önemli organının işlevsiz hale gelmesini bile aile efradından uzun süre gizli tuttu. Sırf onları üzmemek için.. 
Velhasıl
 İşte bu dik duruşlu, yiğit, sözünü budaktan esirgemeyen, ülke ve istiklal aşığı adam, takvimler 1948 yılını gösterdiğinde rahmet-i Rahmana kavuşup Dar-ı Bekaya göç eyledi. İstanbulun Beykoz semtindeki Küçüksu kabristanına defnedildi. Ruhu şad olsun..